Manifest

„Jest rzeczą zupełnie niewątpliwą, że dzieło muzyczne zostało wytworzone przez kogoś realnego, kto nie tworzył systemu izolowanego od realnego świata pozaludzkiego i ludzkiego. Był on na pewno wpleciony w rozliczne związki z otaczającym go światem martwym i ożywionym, a w szczególności ze światem współczesnych sobie ludzi. Fakt ten nie pozostał bez wpływu na to, jakim stało się dzieło przez niego wytworzone. Jest więc co najmniej prawdopodobne, iż z jego właściwości można wywnioskować z pewnym prawdopodobieństwem, jaki był jego twórca i jaki był świat otaczający autora”.¹ 

„ (…) trzeba wykonać dwa różne zabiegi poznawcze: trzeba mianowicie, po pierwsze, poznać dany wytwór kulturowy we własnych jego cechach – a więc w naszym wypadku dzieło muzyki, i to tak, by nie wnosić w nie nic, co mu jest obce, co w nim samym nie da się wynaleźć – po wtóre zaś poznać niezależnie od wyników poznania danego dzieła owe warunki realne i kulturowe jego powstania. Dopiero gdy się dokona tych dwu zabiegów poznawczych i zestawi wyniki osiągnięte w każdym z nich niezależnie od siebie, można przystąpić do nowego zadania poznawczego: do zestawienia wyników uzyskanych w obu szeregach badań i do rozważenia, jakie związki zależności przyczynowej i zależności pokrewieństwa, podobieństwo itp. pomiędzy nimi zachodzą”.² 

Wykonawca specjalizujący się w grze na dawnych instrumentach winien być muzykiem oświeconym – wirtuozem oświeconym. Człowiekiem renesansu. Ma obowiązek nie tylko zajmować się wąsko rozumianym wykonawstwem, lecz także winien mieć świadomość wszystkich możliwie dyscyplin sztuki. Tak więc oświecony wirtuoz to z jednej strony człowiek obcujący ze sztuką i malarstwem, architekturą i poezją, z drugiej zaś strony wysokiej klasy uczony i specjalista.

¹ Roman Ingarden, Utwór muzyczny i sprawa jego tożsamości, PWN, Warszawa, 1966, s. 208
² Ibid., s. 209